Kripto para dünyasının en çok kullanılan terimlerini ve kavramlarını öğrenin. HODL'dan DeFi'ye, Whale'den NFT'ye kadar tüm terimler burada.
HODL
Hold On for Dear Life'ın kısaltması. Kripto para yatırımcılarının fiyat düşüşlerine rağmen varlıklarını satmadan tutmaya devam etme stratejisi.
FOMO
Fear Of Missing Out (Kaçırma Korkusu). Bir coin'in fiyatı hızla yükselirken, fırsatı kaçıracağınız korkusuyla acelece alım yapma durumu.
FUD
Fear, Uncertainty and Doubt (Korku, Belirsizlik ve Şüphe). Bir kripto para hakkında yayılan olumsuz haberler veya dedikodular.
Whale (Balina)
Büyük miktarda kripto para tutan ve piyasayı etkileyebilecek güce sahip yatırımcılar veya kuruluşlar.
ATH (All-Time High)
Bir kripto paranın tarihinde ulaştığı en yüksek fiyat seviyesi.
ATL (All-Time Low)
Bir kripto paranın tarihinde düştüğü en düşük fiyat seviyesi.
Market Cap (Piyasa Değeri)
Bir kripto paranın toplam piyasa değeri. Dolaşımdaki arz ile mevcut fiyatın çarpımıyla hesaplanır.
Altcoin
Bitcoin dışındaki tüm kripto paralar. Ethereum, Solana, Cardano gibi alternatif coinler bu kategoride yer alır.
Stablecoin
Değeri dolar, euro gibi bir fiat para birimine sabitlenmiş kripto paralar. USDT, USDC gibi. Volatiliteden korunmak için kullanılır.
DeFi (Decentralized Finance)
Merkezi olmayan finans. Blockchain üzerinde çalışan, aracılar olmadan finansal hizmetler sunan protokoller.
DEX (Decentralized Exchange)
Merkezi olmayan borsa. Kullanıcıların doğrudan birbirleriyle işlem yapabildiği, aracısız kripto para borsaları.
CEX (Centralized Exchange)
Merkezi borsa. Binance, Coinbase gibi merkezi bir otoritenin kontrol ettiği kripto para borsaları.
Wallet (Cüzdan)
Kripto paraları saklamak için kullanılan dijital cüzdanlar. Hot wallet (çevrimiçi) veya cold wallet (çevrimdışı) olabilir.
Private Key (Özel Anahtar)
Kripto cüzdanınıza erişim sağlayan gizli kod. Bu anahtarı kaybetmek veya paylaşmak, tüm varlıklarınızı kaybetmeniz anlamına gelir.
Public Key (Açık Anahtar)
Kripto para almak için paylaşabileceğiniz cüzdan adresi. Banka hesap numarası gibi düşünebilirsiniz.
Seed Phrase
Cüzdan kurtarma için kullanılan 12 veya 24 kelimelik gizli ifade. Bu ifadeyi güvenli bir yerde saklamanız kritik önem taşır.
Gas Fee
Blockchain ağında işlem yapmak için ödenen komisyon. Ethereum ağında ETH olarak, diğer ağlarda o ağın native token'ı ile ödenir.
Smart Contract (Akıllı Kontrat)
Blockchain üzerinde otomatik olarak çalışan, belirli koşullar sağlandığında tetiklenen programlar. DeFi'nin temelini oluşturur.
NFT (Non-Fungible Token)
Benzersiz ve değiştirilemez dijital varlıklar. Dijital sanat, koleksiyonlar veya oyun içi öğeler için kullanılır.
DAO (Decentralized Autonomous Organization)
Merkezi olmayan otonom organizasyon. Token sahiplerinin yönetim kararlarında oy kullanabildiği topluluk yönetimli yapılar.
Staking
Kripto paranızı ağın güvenliğine katkıda bulunmak için kilitleme ve karşılığında ödül kazanma işlemi.
Yield Farming
DeFi protokollerine likidite sağlayarak yüksek getiri elde etme stratejisi. Risk seviyesi yüksektir.
Liquidity Pool
DEX'lerde işlem yapılabilmesi için kullanıcılar tarafından sağlanan token havuzları. Likidite sağlayıcılar ücret kazanır.
APY (Annual Percentage Yield)
Yıllık yüzde getiri. Staking veya yield farming'den elde edilecek tahmini yıllık kazanç.
Tokenomics
Bir token'ın ekonomik modeli. Toplam arz, dağıtım, yakma mekanizmaları, staking ödülleri gibi unsurları içerir.
Whitepaper
Bir kripto projesinin teknik detaylarını, vizyonunu ve yol haritasını açıklayan resmi döküman.
ICO (Initial Coin Offering)
İlk token satışı. Yeni bir kripto projesinin fonlama için token satışı yapması.
Airdrop
Ücretsiz token dağıtımı. Projeler pazarlama veya topluluk oluşturma amacıyla token hediye eder.
Pump and Dump
Bir coin'in fiyatını yapay olarak şişirip (pump) sonra hızla satarak kar etme (dump) manipülasyon stratejisi. İllegaldir.
Bull Market (Boğa Piyasası)
Fiyatların sürekli yükseldiği, pozitif trendin hakim olduğu piyasa dönemi.
Bear Market (Ayı Piyasası)
Fiyatların sürekli düştüğü, negatif trendin hakim olduğü piyasa dönemi.
Satoshi
Bitcoin'in en küçük birimi. 1 Bitcoin = 100,000,000 Satoshi.
Halving
Bitcoin madencilerinin ödüllerinin yarıya indirilmesi olayı. Yaklaşık her 4 yılda bir gerçekleşir ve arzı azaltır.
Mining (Madencilik)
Proof of Work blockchain'lerde işlemleri doğrulamak ve yeni block'lar oluşturmak için yapılan hesaplama işlemi.
Proof of Work (PoW)
İş ispatı. Bitcoin'in kullandığı konsensüs mekanizması. Madenciler hesaplama gücüyle işlemleri doğrular.
Proof of Stake (PoS)
Hisse ispatı. Ethereum 2.0'ın kullandığı konsensüs mekanizması. Validatorlar token stake ederek işlemleri doğrular.
Layer 1
Bitcoin, Ethereum, Solana gibi temel blockchain ağları. Kendi native token'ları vardır.
Layer 2
Layer 1 üzerine inşa edilen ölçeklendirme çözümleri. Lightning Network, Polygon gibi. Daha hızlı ve ucuz işlemler sağlar.
Blockchain
Merkezi olmayan, dağıtık defter teknolojisi. İşlemler bloklara kaydedilir ve kriptografik olarak zincire bağlanır.
Fork
Blockchain'in ikiye ayrılması. Soft fork geriye dönük uyumludur, hard fork ise yeni bir coin oluşturur.
Dapp (Decentralized Application)
Blockchain üzerinde çalışan merkezi olmayan uygulamalar. Akıllı kontratlar kullanır.
Web3
Blockchain ve kripto teknolojilerinin entegre olduğu yeni nesil merkezi olmayan internet.
Metaverse
Kripto ve blockchain teknolojilerinin kullanıldığı sanal dünyalar ve dijital ekonomiler.
DYOR (Do Your Own Research)
Kendi araştırmanızı yapın. Yatırım yapmadan önce bağımsız araştırma yapmanın önemi.
Rekt
Wrecked (mahvolmuş) kelimesinin kripto jargonundaki hali. Büyük kayıp yaşamış yatırımcılar için kullanılır.
Moon / To the Moon
Bir coin'in fiyatının çok hızlı ve çok yüksek artması durumu.
Diamond Hands
Fiyat düşüşlerinde bile satmayan, uzun vadeli tutan güçlü el yatırımcılar.
Paper Hands
Fiyat düşüşlerinde panikle hemen satan, zayıf el yatırımcılar.
Shitcoin
Düşük kaliteli, kullanım değeri olmayan veya dolandırıcılık amaçlı oluşturulmuş kripto paralar.
Meme Coin
Dogecoin, Shiba Inu gibi internet kültürü ve mizah üzerine kurulu kripto paralar.
Bu sözlük sürekli güncellenmektedir. Yeni terimler ve açıklamalar düzenli olarak eklenmektedir.